Czosnek – antybiotyk przodków

Pochodzenie i nazwy

Czosnek pospolity, czosnek zwyczajny (Allium sativum) – bylina z rodziny amarylkowatych. W dawnych czasach nazywano go "czostek", a na Kaszubach "łuczek". Pochodzi z Azji Środkowej, a na ziemie dzisiejszej Polski dotarł około VII wieku dzięki kupcom lub Tatarom.

Magiczne właściwości i ludowe wierzenia

Przodkowie szybko zaczęli wykorzystywać czosnek jako środek medyczny, kulinarny, a przede wszystkim – apotropeiczny, odpędzający złe moce, zmory i uroki.

• W dawnych czasach nacierano czosnkiem wypiekane placki.

• Do dziś przetrwało wierzenie, że czosnek odstrasza wąpierze. 🧛

• Używano go jako ochrony przed demonami, upiorami i czarownicami.

Na Mazowszu i w Wielkopolsce noszenie czosnku miało chronić przed urokiem i czarami. Panna młoda udająca się do innej wioski wkładała czosnek we włosy, aby odpędzić złe moce.

Noworodkowi przywiązywano ząbek czosnku do pieluszki, a nad kołyską wieszano go, by odpędzić uroki.

Krowy dawały lepsze mleko, gdy okadzano je poświęconym czosnkiem — wierzono, że czarownica nie skwasi takiego mleka. W wierzeniach kieleckich czosnek zawieszano na drzewach owocowych, by chronić je przed ptactwem.

Na Śląsku dzień po przesileniu zimowym dawano chleb z czosnkiem psom i kurom, by były „złe”, czyli czujne i dobrze pilnowały gospodarstwa. W Wigilię, po porannej modlitwie 24 grudnia, ludzie nacierali zęby czosnkiem, by nie bolały. Starszyzna jadła czosnek podczas wieczerzy, aby złe duchy ich nie atakowały i profilaktycznie przeciw bólowi gardła.

Kurom podawano czosnek ze słoniną, aby chronić je przed pypciami – białymi zmianami na języku.

Czosnek święcono także podczas święta Mokoszy, jak większość dawnych ziół.

Czosnek w medycynie ludowej

W tradycyjnej medycynie czosnek stosowano na wiele chorób i dolegliwości:

Choroby zakaźne:

• „Oddawano febrę”, nacierając plecy trzema główkami czosnku.

• Podczas cholery górale jedli czosnek, wierząc, że choroba nie ma wtedy wstępu do człowieka.

Nierzadko noszono czosnek w woreczku na plecach.

• Leczył żółtaczkę, tyfus, czerwonkę i nawet wściekliznę.

Nagniotki:

Pieczony ząbek czosnku w gorącym popiele nakładano na nagniotki, a następnie przywiązywano irchą na 2–3 noce.

Po takim zabiegu nagniotki miękły i łatwo je było usunąć.

Pasożyty i problemy żołądkowe:

• Dzieciom męczonym przez robaki wieszano ząbek czosnku na nitce – czasem dziewięć sztuk.

• Jedzono czosnek na czczo, gdy podejrzewano glizdy.

Kaszel, przeziębienia i chore gardło:

• Pieczony czosnek stosowano przeciw kaszlowi.

• Rozgniecione ząbki ze smalcem nakładano na płótno, przykładano do gardła lub piersi i owijano ciepłym materiałem – pomagało to na chrypkę.

• Na katar nacierano dłonie lub stopy czosnkiem.

Zęby i dziąsła:

Ocet łączono z tłuczonym czosnkiem i nacierano tym mieszanką dziąsła lub zęby, aby je wzmocnić i uśmierzyć ból.

Właściwości znane współcześnie

Dziś wiemy, że lecznicze działanie czosnku wynika głównie z allicyny – substancji o silnym działaniu bakteriobójczym.

Czosnek:

• obniża poziom cholesterolu,

• działa żółciopędnie,

• ma działanie hipotensyjne (obniża ciśnienie),

• działa przeciwzakrzepowo,

• wspomaga trawienie.

Specjalne preparaty z wyciągu z suchego czosnku mogą być stosowane również przez kobiety w ciąży podczas łagodnego przeziębienia.

Wpis ten nie zastąpi fachowej porady medyka i służy jedynie do poszerzenia Waszych i tak już szerokich horyzontów :

autor: Michał "Nikrug" Dąbek